Worldbuilding.
Walnootolie met as.
Verfstoffen gemaakt van in-world materialen
Ik hou van gekke wereldgebonden projecten waarin ik kan experimenteren met natuurlijke verfstoffen. Zo heb ik ooit een reproductie gemaakt van een jurk uit 1895 (gebaseerd op fashion plates uit die tijd, historische technieken en oude patronenboeken) waarvan ik het gebruikte zijde gekleurd heb met theebladeren.
Bijzonder leuk project. 10/10.
Een variant hiervan komt terug in Som.
Wat is logischerwijs bruikbaar in de Poppenspeler-wereld?
Eén van de karakters in Som moet de kosten van Talent verbergen (Magic System) en heeft daarbij haarverf nodig. En hoewel Som een vorm van industrialisatie heeft doorgemaakt (maar door een ramp deels is teruggevallen: het dystopische karakter van de wereld), bestaat er niet zoiets als haarverf-uit-een-pakje zoals wij die kennen. Zeker niet omdat materialen schaars zijn en beperkt tot wat er in de schaduwzone groeit en/of te vinden is. Ook chemische stoffen zijn zeldzaam, duur en dus lastig bereikbaar.
En haren lijken op kledingstoffen. Zoiets als wol, toch?
Je zou het misschien denken, maar er is genoeg wat je echt niet in je haren wil smeren al zou het werken. Tegelijkertijd zijn veel stoffen absorberend en zijn de stoffen geweven, gehaakt of gebreid, wat het makkelijker maakt om de kleurstoffen vast te houden. Ook leer, papier of bijvoorbeeld hout heeft een structuur en absorberend vermogen, waardoor kleur makkelijker blijft zitten (denk bijvoorbeeld aan beits).
Haren absorberen kleurstoffen veel lastiger. Wol is bijvoorbeeld gesponnen, wat helpt. Maar aangezien dreadlocks niet per se het type kapsel is waar mijn personages structureel mee rondlopen, is er ook geen goede structuur voor verf om makkelijk en duurzaam aan vast te houden. Dus de logische en meest bereikbare optie zal altijd tijdelijk zijn.
En wat smeer je wel in je haren?
Gelletje hier, lakje daar. Af en toe een haarmasker of een olie. Ongeacht het kapsel zijn er veel producten die wij in onze normale wereld in onze haren smeren, sprayen of kneden. Iedere dag opnieuw.
Vaak is olie één van de ingredienten in dit soort haarproducten. Dus mijn worldbuilding-vraag die volgde was, logischerwijs: wat voor olie is er in Som te vinden? Het antwoord hierop vond ik in mijn eigen achtertuin. Daar staat een walnotenboom die in zijn leven nogal wat te lijden gehad heeft. Zijn kroon is dan ook zeker niet zo groot als die van walnotenbomen kunnen worden, en zijn bladeren zijn ook niet altijd even jofel. Maar één ding doet hij braaf ieder jaar: walnoten geven. De schat. En walnotenolie is een ding.
Dus moest er in ieder geval een walnotenboom in Som komen te staan, om aannemelijk te maken dat walnotenolie een product is dat de wereld kent en bovendien redelijk beschikbaar is. Die boom is beschreven nog vóór walnotenolie ter sprake komt (geloofwaardigheid!).
Het personage heeft donker haar. En, om wat broodnodig textuur om het verven makkelijk te maken toe te voegen, ook nog flinke krullen. Dus ik moest op zoek naar donkere (zwarte of bruine) kleurstof oplosbaar in olie. Ik heb even koffie overwogen, mijn guilty pleasure, maar kleurstoffen uit koffieprut oplossen in olie is een lastig proces én koffie is een luxeproduct dat lastig in Som te verbouwen zou zijn.
Uiteindelijk ben ik gaan testen met goedkope en bekende kleurstoffen: houtskool, turf/compost/aarde en as. Hiernaast zie je het resultaat van deze drie kleurstoffen door ze met walnootolie te mengen (zoals de foto's bovenaan deze pagina laten zien). Sidenote: kleurstoffen geven niet altijd de kleur af die je verwacht. Zo geven avocadoschillen een roze kleur!
Bovenaan zie je het resultaat van walnootolie gemengd met as. Ik heb gekozen voor as uit de barbecue omdat daarmee al vetten in de as verwerkt zitten waar kleurstoffen in opgenomen kunnen zijn. Het geeft een natuurlijke donkerbruine kleur.
De tweede is houtskool. Het dekt redelijk, maar is heel transparant en grijzig. De derde is turf/compost/aarde en viel eigenlijk al direct af.
De prut met as was dan ook de duidelijke winnaar (en ja, ik heb echt rondgelopen met walnoot-barbecueolie in mijn haren. Not kidding.). Oh, en het stinkt. Verschrikkelijk. En zo is stinkende walnootolie met as een ding geworden in Som.
Liefs,
Marie-José